PRAWO IMIGRACYJNE (ZEZWOLENIA NA POBYT I PRACĘ W POLSCE)

W miarę rozwoju gospodarczego Polski zwiększa się ilość cudzoziemców, którzy przybywają do Polski nie w celach turystycznych, ale traktując Nasz Kraj jako miejsce pracy zarobkowej – etatowej lub w ramach własnego biznesu. Wśród przybywających do Polski w celach zarobkowych można wyróżnić tzw. expatów (zazwyczaj menedżerów lub wysoko wykwalifikowanych specjalistów, delegowanych w ramach koncernu do polskiej filii), osoby z dość dalekich krajów (najczęściej azjatyckich), postrzegające Polskę jako kraj docelowy, względnie jako „przyczółek” do skierowania się do innego kraju UE, a także naszych najbliższych „sąsiadów” – z Ukrainy, Białorusi i innych krajów dawnego ZSRR, skuszonych perspektywą lepszych zarobków, otrzymujących zazwyczaj oferty pracy fizycznej (choć coraz częściej – nie tylko takie). Znaczną grupę stanowią również zagraniczni studenci, którzy z powodów zawodowych lub prywatnych postanowili po ukończeniu studiów nie wracać do swoich krajów ojczystych czy „szukać szczęścia” w Europie Zachodniej, tylko pozostać w Polsce. Mimo restrykcyjnego stanowiska władz Polski w zakresie przyjmowania uchodźców, można spodziewać się, że spośród setek tysięcy uchodźców i imigrantów z Azji i Afryki przyjętych przez niektóre kraje członkowskie UE, niektórzy z nich mogą skierować się do innych krajów UE niż te, w których zostali przyjęci, w tym do Polski.

POLSKA JAKO CZEŚĆ UNII EUROPEJSKIEJ – WIZA SCHENGEN

Uzyskanie zezwolenia na pracę i pobyt w Polsce może być ciekawą alternatywą dla ubiegania się o to w innych krajach UE. Z uwagi na fakt, że Polska jest członkiem Unii Europejskiej, a także jest stroną tzw. Układu Schengen, to legalizacja pobytu w Polsce umożliwia uzyskanie tzw. wizy Schengen, co jest atrakcyjną perspektywą dla cudzoziemców chcących związać swoją przyszłość z Europą. Zdaniem niektórych, uzyskanie rezydencji i legalizacja pobytu w Polsce, jest łatwiejsze niż w wielu innych krajach Unii Europejskiej (w Zachodniej Europie).

ZAPROSZENIA I WIZY

Zaproszenie funkcjonuje na podobnych zasadach jak w innych krajach – jest to dokument, który uwiarygadniający cel przyjazdu do Polski i stanowiący zobowiązanie osoby zapraszającej do pokrycia kosztów związanych z planowanym pobytem w Polsce, gdyby nie poniósł ich cudzoziemiec. Dokument ten może zostać przedstawiony w trakcie ubiegania się o wizę lub podczas kontroli granicznej. Funkcjonuje ewidencja zaproszeń. Wpis do niej wiąże się z wydatkiem rzędu 10 euro. Jest wiele rodzajów wiz. Nie jest dopuszczalne podejmowanie pracy w Polsce na wizie turystycznej. Obywatele wielu krajów (nie tylko ze Strefy Schengen) są zwolnieni z obowiązku posiadania wizy. Niekiedy warunkiem zwolnienia z tego obowiązku jest posiadanie paszportu biometrycznego.

ZEZWOLENIA NA POBYT. KARTA POBYTU

Zezwolenie na pobyt występuje w postaci zezwolenia na pobyt czasowy i na pobyt stały. Regułą jest udzielanie zezwolenia na pobyt czasowy. Zdecydowanie więcej korzyści daje uzyskanie zezwolenia na pobyt stały, np. daje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w formie jednoosobowej działalności gospodarczej (a nie spółki z o.o.) i upoważnia (w pewnych warunkach) do uzyskania obywatelstwa polskiego. Cudzoziemcy, którzy otrzymali zezwolenie na pobyt stały lub czasowy otrzymują tzw. kartę pobytu, a także numer ewidencyjny PESEL (jakim zasadniczo posługują się obywatele Polski w sprawach urzędowych i skarbowych).

ZEZWOLENIE NA PRACĘ / WŁASNY BIZNES JAKO CEL POBYTU

Wymogi stawiane cudzoziemcom dla uzyskania stosownych zezwoleń nie odbiegają od tych występujących w innych krajach. Wiążą się one z koniecznością udowodnienia, że aplikujący o zezwolenie na pracę rzeczywiście jest pożądany przez danego pracodawcę, a na właściwym rynku pracy w Polsce (lokalnie) – nie ma zainteresowanych podjęciem pracy na danym stanowisku (test rynku pracy). Przy niskim bezrobociu w Polsce, zazwyczaj wykonanie testu rynku pracy jest tylko formalnością. Cudzoziemiec nie musi posiadać unikalnych umiejętności. Często jego wyróżnikiem (pozwalającym pozytywnie przejść test rynku pracy) będzie znajomość nietypowego języka obcego. Konieczne jest też wykazanie (przez pracodawcę), że przyszły pracownik będzie dysponował mieszkaniem. W sytuacji, gdy celem przyjazdu do Polski ma być prowadzenie biznesu, oczekuje się zazwyczaj biznesplanu i dokumentów potwierdzających zamiar prowadzenia biznesu. Zasadniczo podjęcie pracy jest możliwe dopiero po uzyskaniu zezwolenia (nie wystarczy złożenie wniosku), stąd konieczne jest podjęcie działań w kierunku uzyskania zezwolenia z odpowiednim wyprzedzeniem. Istnieje możliwość uzyskania zezwolenia na pracę i na pobyt w ramach jednej (uproszczonej) procedury. W związku z coraz większą ilością cudzoziemskich pracowników w Polsce, zwiększyła się ilość kontroli podejmowanych przez Państwową Inspekcję Pracy.

Gdy cudzoziemiec ma być właścicielem spółki (np. z ograniczoną odpowiedzialnością) to zazwyczaj oczekuje się, że musi być ona prowadzona (mieć obroty) przez ok. 24 miesiące, aby jej prowadzenie było podstawą do udzielenia zezwolenia. Minimalny kapitał założycielski (zakładowy) spółki z o.o. to 5.000 zł (ok. 1.250 euro). Spółka musi posiadać swoje biuro oraz prowadzić księgi rachunkowe. Ciekawą opcją dla docelowego uzyskania rezydencji w Polsce jest nabycie już istniejącej (zarejestrowanej spółki).

INNE POWODY PRZYJAZDU DO POLSKI

Wśród cudzoziemców przyjeżdżających do Polski celem podjęcia zatrudniania, wyróżniają się sportowcy – zarówno dyscyplin zespołowych, jak i indywidualnych. Trzeba jednak brać pod uwagę, że w niektórych sportach zespołowych (np. w piłce nożnej), istnieją ograniczenia co do ilości cudzoziemców spoza UE, którzy mogą brać udział w jednym meczu w jednym zespole. Rzecz jasna przepisy prawne umożliwiają podejmowanie studiów w Polsce. Koszty czesnego i innych opłat za studia w Polsce oraz niższe koszty utrzymania, sprawiają, że uzyskanie dyplomu polskiej uczelni jest interesującą alternatywą wobec studiowania w takich krajach jak Niemcy, Wielka Brytania czy Francja. Jako, że obserwujemy wzmożone zainteresowanie polskich władz i firm rozwojem polskiego eksportu na rynki poza UE, częstym powodem przyjazdu do Polski bywają misje gospodarcze.

OBYWATELSTWO

Istnieje kilka dróg uzyskania obywatelstwa polskiego (i w ten sposób – polskiego paszportu). Uznania za obywatela polskiego dokonuje wojewoda, na podstawie jednej z kilku dróg – w tym np. co do cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Polski co najmniej od 3 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały, który posiada w Polsce stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, a także np. np. cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie w Polsce co najmniej od 2 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały, który pozostaje co najmniej od 3 lat w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim. Jak widać – małżeństwo jest jedną z dróg prowadzących do uzyskania polskiego paszportu (tak jak w większości krajów), choć nabycie obywatelstwa nie następuje wówczas natychmiast po zawarciu związku małżeńskiego. Zdarzają się przypadki kwestionowania przez stosowne organy ważności małżeństw jako fikcyjnych. Nadania obywatelstwa polskiego (w trybie szczególnym) dokonuje Prezydent RP. Zasadniczo do uzyskania obywatelstwa konieczna jest znajomość języka polskiego, choć w pewnych okolicznościach – nie jest ona konieczna. Warunkiem uzyskania obywatelstwa polskiego nie jest zrzeczenie się obywatelstwa innego kraju. Obywatelstwo polskie daje wiele rozmaitych korzyści, takich jak np. możliwość: korzystania z polskiego paszportu (jako paszportu kraju Unii Europejskiej), przy podróżowaniu poza UE, swobodnego przemieszczania się (bez paszportu) w ramach krajów Grupy Schengen, korzystania z pomocy polskich placówek dyplomatycznych (konsulatów) zagranicą, udziału w wyborach, nabywania nieruchomości itd.

PRZEPISY PRAWNE I DZIAŁANIE ADMINISTRACJI

Przepisy prawne w Polsce często nie są jednoznaczne. Dotyczy to również obszaru prawa imigracyjnego. Dla ustalenia niektórych kwestii konieczne bywa zapoznanie się z przepisami kilku aktów prawnych. Do tego przepisy te niekiedy są interpretowane w różny sposób przez różne urzędy i instytucje. Należy mieć na względzie, że cudzoziemiec starający się o legalizację pracy i pobytu może stykać się z kilkoma różnymi urzędami i instytucjami: Urzędem Wojewódzkim (wizy, zezwolenia na pobyt), Urzędem Pracy (zezwolenie na pracę), Strażą Graniczą, Sądem Rejestrowym (Krajowy Rejestr Sądowy – rejestracja spółek) czy Policją. Cudzoziemcy przebywający w Polsce legalnie, których celem pobytu jest wykonywanie pracy mają możliwość ubiegania się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę albo zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Zezwolenia te wydawane są przez wojewodę w tzw. procedurze jednego wniosku, skutkującej wydaniem cudzoziemcowi jednego dokumentu uprawniającego go zarówno do pobytu, jak i wykonywania w Polsce pracy, bez konieczności posiadania dodatkowo zezwolenia na pracę. Co do zasady, do wniosku o udzielenie tych zezwoleń dołączona musi być informacja starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy, którą uzyskuje w Powiatowym Urzędzie Pracy pracodawca cudzoziemca. Rekomendowane jest korzystanie z usług lokalnego prawnika. Występuje wiele rodzajów formularzy. Formularze najczęściej występują w trzech wersjach językowych: polskiej, angielskiej i rosyjskiej.

ROLA PRAWNIKA (KANCELARII PRAWNEJ)

Nasza Kancelaria jest w stanie zapewnić kompleksową usługę legalizacji pobytu, w tym:

  1. Pomoc w uzyskaniu zezwolenia na pracę;
  2. Pomoc w uzyskaniu zezwolenia na pobyt;
  3. Pomoc w uzyskaniu obywatelstwa polskiego;
  4. Wypełnianie formularzy;
  5. Wyjaśnianie przepisów prawnych;
  6. Pomoc w kontakcie między cudzoziemcem a jego pracodawcą (np. draft umowy o pracę, umowy udostępnienia mieszkania);
  7. Pomoc w założeniu lub zakupie spółki;
  8. Kontakt z: tłumaczem, księgowym, itp.